25 Sanuali, 2021 ‘Oku ‘amanaki ke tu’uta mai ‘a e vakapuna ‘e ua pe lahi hake ‘i he mahina kotoa ‘o kamata mei Fepueli ki Mē ‘o e ta’u ni mei Nu’usila, ‘Aositelēlia, mo Fisi ke fakafokifoki mai hotau kāinga Tonga ‘oku nau kei tuku vakā ‘i he ngaahi fonua mulí.
Ko e fakahā eni ‘e he Pule Lahi ‘a e Potungāue MEIDECC Paula Pouvalu Ma’u hili hono tali ‘e he Kōmiti Fakafonua ki he Ngaahi Me’a Fakatu’upaké (NEMC) moe Komiti Fakafonua ki he Covid-19.
Ko e palani eni ‘a e Kōmití ki he ngaahi vaka ‘e tu’uta mai ki Tonga ni kamata mei Fepueli ki Sune, 2021.
“Ko e lahi taha ‘o e kau pāsese ‘e malava ke kolonitini ko e toko 250 ‘I he folau kotoa hange ko ‘ene ha atu he tepile ‘I ‘olunga. ‘E sio leva mei ai ki he anga hono vahevahe ‘o e kau pāsese mei he ngaahi fonua ko eni.”
Ko e ngaahi vaka e folau mai pe mei ‘Okalani, Nu’usila, pea mo Pilisipeini, ‘Aositelelia, pea mei Nadi pe Suva, Fisi.
‘I he ‘ene fakamatalá ‘oku fokotu’utu’u ke hokohoko mai ‘a e tu’uta ngaahi vakapuná kā ‘e fakauike ‘e tolu koe’uhí ke fakafaingamalie’i ‘a e kau ngāué mo e ngaahi feitu’u ‘oku fai ki ai ‘a e fakamavahe’i makehé (quarantine), pea mo fakatatau pe ki he fale’i ‘a e Potungaue Mo’ui.
Ko e ngaahi vakapuna mei ‘Aositelēliá ‘i he mahina kotoa pē ko e totongi pē ia ‘e he Ngaahi Kautaha Toli ‘Aositelēliá ‘a ia ‘e vahevahe pē ‘a e kau pāsesé ki he kau toli fua’i ‘akau mo e kau pāsese kehe.
Na’e fakamamafa’i ‘e Paula ‘a e fiema’u ke fakatokanga’i ange ‘e he kakai ‘o e fonuá ko e kāinga Tonga pē ‘i Brisbane pea mo Canberra ‘e lava ke nau omi ‘i he ngaahi vaka ko ení koe’uhí ko e tu’unga ‘oku ‘i ai ‘a e Covid-19 ‘i he ngaahi vahe fonua kehe ‘o ‘Aositelēliá.
‘I he taimi tatau ‘oku ‘i ai mo e palani ki he vakapuna mei Fisi mo e ngaahi vakapuna kehe pē (charter flights) ka ‘oku te’eki ai ke fakapapau’i.
Lava ke kolonitini ‘i Nu’usila kainga Tonga mei he ngaahi fonua kehé
Kuo faka’atā foki ‘e he Pule’anga Nu’usilá ke omi ‘a e kau Tonga ‘oku nau ‘i he ngaahi fonua kehé ‘o kolonitini (MIQ) ‘i Nu’usila kimu’a pea nau toki folau mai ki Tonga ni. Ko e ngaahi fakamole ki he kolonitini ‘i Nu’usilá ‘e fua pe ia ‘e he tokotaha folaú.
Fakatatau kia Paula ko e ngaahi fonua pē ‘oku ngofua kenau kolonitini mai ki Tonga ni ‘a ia ‘oku kau ai ‘a Nu’usila, ‘Aositelēlia, Ha’amoa, Fisi moe ngaahi fonua kehe pē ‘i he Pasifikí kuo fakangofua ‘e he Potungaue Mo’ui.
“Ko e ni’ihi ‘oku nau faka’amu kenau foki mai ki Tonga ni mei he ngaahi fonua toe mama’o angé hange ko ‘Amelika mo ‘Iulopé tenau lava nautolu ‘o kole mai ke MIQ ‘i Nu’usila kimu’a pea fakafoki mai kinautolu ki Tonga ni.”
NGATA’ANGA
Ki he ngaahi fakamatala fakaikiiki felāve’i mo e kole ngofua ke tu’uta ‘i Nu’usila ‘o kolonitini ai kataki ‘o ‘a’ahi ki he uepisaiti https://www.miq.govt.nz/ .
