Fakamatala ‘Ea Makehe Hono 17 Ma’a Tonga Fekau’aki mo e Saikolone Fakatalopiki ko Yasa

Dec 19, 2020 7:05 pm ( 16 Visits )

Met_logo2
FAKAMATALA’EA MAKEHE HONO 17 MA’A TONGA FEKAU’AKI MO E SAIKOLONE FAKATALOPIKI KO YASA ‘I HONO TUKU ATU
MEI HE SENITA FAKAMATALA FAKASAIKOLONE ‘A TONGA I FUA’AMOTU ‘I HE TAIMI 7:00PM TOKONAKI 19 TISEMA 2020
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
‘OKU KEI TU’U PE ‘A E  FAKATOKANGA SAIKOLONE FAKATALOPIKI KI HE ‘OTU TONGA.
KO E NGAAHI FAKATOKANGA:
‘OKU KEI TU’U PE FAKATOKANGA MATANGI MALOHI FAKATUPU MAUMAU KI HE VAHE FONUA MO E NGAAHI POTUTAHI ‘O TELE-KI-TONGA, TELE-KI-TOKELAU, TONGATAPU MO ‘EUA.

‘OKU KEI TU’U PE FAKATOKANGA HAKOHAKO KI HE NGAAHI VAHEFONUA MO E POTUTAHI ‘O E ONGO NIUA, VAVA’U MO HA’APAI.

‘OKU KEI TU’U PE FAKATOKANGA ‘UHA LAHI MO TAFEA KI HE NGAAHI VAHEFONUA ‘O TONGATAPU MO ‘EUA.

‘OKU KEI TU’U PE FAKATOKANGA PEAU AAKE MALOHI FAKATUPU MAUMAU KI HE KOTOA E NGAAHI POTUTAHI ‘O E ‘OTU TONGA.

‘OKU KEI TU’U PE FALE’I KI HE NGAAHI VAKA IIKI KE ‘OUA ‘E TO E FAI HA OO KI TAHI KI HE KOTOA PE NGAAHI POTUTAHI ‘O E ‘OTU TONGA.

TU’UNGA ‘O E ‘EA
Ko e Saikolone Fakatalopiki ko “YASA” kalasi 1 na’e fe’unga hono uhouhonga mo e latitute 21.4° faka-Tonga mo e longitute 178.3° faka-Hihifo pe ko e 330KM faka-Hihifo ‘o Nuku’alofa, 350KM faka-Hihifo ‘o ‘Eua , 450KM faka-Hihifo Tonga-Hihifo ‘o Pangai Ha’apai ‘i he taimi 5:00pm ‘o e efiafi ni. Ko e Saikolone Fakatalopiki ni ‘oku ne nga’unu faka-Tonga ‘i he vave ko e mailetahi ‘e 07 ki he houa (14km/hr). Ko e malohi ‘o e havili ofi ki hono uhouhonga ‘oku a’u ki he mailetahi ‘e 45 ki he houa (90km/hr) pea to takutaku ‘o a’u ki he mailetahi ‘e 65 ki he houa (130km/hr). ‘I hono halanga lolotonga, ko e Saikolone Fakatalapiki ko “YASA” ‘oku fakafuofua ke ne toka ‘i he 340KM faka-Hihifo ‘o Nuku’alofa pe ko e 355KM faka-Hihifo ‘o ‘Eua ‘i he taimi 10:00pm he pooni. Ko ha matangi hakohako ki he malohi fakatupu maumau fakataha mo ha ‘ao’aofia, ‘uha lahi mo ha manamana pea hou ‘aupito ke ma’olunga e tahi te ne uesia e ‘Otu Tonga he ‘aho ni.
KI TONGATAPU MO ‘EUA:
Angi e matangi mei he Hahake mo e Tokelau-Hahake mailetahi ‘e 15-20 ki he houa (30-40km/hrs) pea a’u ki he mailetahi ‘e 25-30 ki he houa (50-60km/hrs) pea to takutaku ‘o a’u ki he matangi malohi fakatupu maumau mailetahi ‘e 35-45 ki he houa (70-90km/hrs). ‘Ao’aofia mo popo’uli e langi mo ha ‘uha tu’u mo to pea lolo lahi ‘i ha ngaahi taimi. Hou ‘aupito ke ma’olunga e tahi (a’u ki he mita ‘e 6-8). Aake malohi e peau fakatupu maumau mei he Tokelau-Hihifo (a’u ki he mita ‘e 4-8).

KI VAVA’U MO HA’APAI:
Angi e matangi mei he Hahake mo e Tokelau-Hahake mailetahi ‘e 15-20 ki he houa (30-40km/hrs) pea to takutaku ‘o a’u ki he matangi hakohako mailetahi ‘e 25-30 ki he houa (50-60km/hrs) ha ngaahi taimi. Lahi ke ‘ao’aofia mo ha ‘uha tu’u mo to fakataimi. Hou ke hou ‘aupito e tahi (a’u ki he mita ‘e 6). Aake malohi e peau fakatupu maumau mei he Tokelau-Hihifo (a’u ki he mita ‘e 4-7).

KI HE ONGO NIUA:
Angi e matangi mei he Tokelau mo e Tokelau-Hihifo mailetahi ‘e 10-15 ki he houa (20-30km/hr) pea to takutaku ‘o a’u ki he matangi hakohako mailetahi ‘e 20-30 ki he houa (40-60km/hrs) ha ngaahi taimi. Lahi ke ‘ao’aofia mo ha ‘uha tu’u mo to fakataimi. Hou ke hou ‘aupito e tahi (a’u ki he mita ‘e 6). Aake malohi e peau fakatupu maumau mei he Tokelau-Hihifo (a’u ki he mita ‘e 4-6).

KI HE NGAAHI POTUTAHI ‘O TELE-KI-TONGA MO TELE-KI-TOKELAU:
Angi e matangi mei he Tonga-Hahake mailetahi ‘e 20-25 ki he houa(40-50km/hrs) pea a’u ki he mailetahi 30-35 ki he houa (60-70km/hrs) pea to takutaku ‘o a’u ki he matangi malohi fakatupu maumau mailetahi ‘e 40-45 ki he houa (80-90km/hrs). .
Hou ‘aupito ke ma’olunga e tahi (a’u ki he mita ‘e 6-8). Aake malohi e peau fakatupu maumau mei he Tokelau-Hihifo (a’u ki he mita ‘e 4-9).

HU’A MO E MAMAHA E TAHI KI NUKU’ALOFA
TAUMALIE               :     11:25PM
MAHATOKA             :     05:50PM (‘AHENGIHENGI)
KO E FUA E PALOMETA ‘I HE MALA’E VAKAPUNA FUA’AMOTU HE TAIMI 7:00PM NA’E MILIPA E 1003.6 PEA KO E HAUHAU ‘O E ‘EA NA’E PESETI ‘E 94%. KO E FAKAMATALA SAIKOLONE FAKATALOPIKI HONO HOKO ‘E TUKU ATU IA HE TAIMI 10:00PM HE POONI PE OFI KI AI.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
 FCD: VV/PK/VF/AA/SV/FH/=                                                                                       CRS: TT/=